Tympanometria – na czym polega i kiedy jest zalecana?

Tympanometria to nieinwazyjne badanie diagnostyczne służące ocenie stanu ucha środkowego oraz funkcjonowania błony bębenkowej. Metoda ta jest wykorzystywana jako element diagnostyki problemów ze słuchem, ponieważ może dostarczać informacji pomocnych przy podejrzeniu m.in. wysiękowego zapalenia ucha środkowego czy zaburzeń drożności trąbki słuchowej. Wynik badania stanowi zwykle element diagnostyki i jest interpretowany łącznie z wywiadem oraz innymi badaniami.

Przebieg badania tympanometrycznego

Badanie tympanometryczne jest krótkie i zazwyczaj nie powoduje dolegliwości bólowych. Przed jego wykonaniem specjalista może przeprowadzić wywiad medyczny oraz badanie otoskopowe w celu oceny przewodu słuchowego zewnętrznego i błony bębenkowej.

Właściwa tympanometria polega na umieszczeniu w przewodzie słuchowym zewnętrznym miękkiej sondy, która szczelnie zamyka jego światło. Urządzenie w kontrolowany sposób zmienia ciśnienie powietrza w przewodzie słuchowym i jednocześnie emituje dźwięk testowy. Aparat rejestruje ruchomość błony bębenkowej w odpowiedzi na zmiany ciśnienia, co pozwala ocenić funkcję ucha środkowego.

W praktyce klinicznej stosuje się różne protokoły pomiarowe, a uzyskany wykres (tympanogram) jest analizowany przez specjalistę. Samo badanie trwa zwykle kilka minut i może być wykonywane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.

Wskazania do tympanometrii

Tympanometria znajduje zastosowanie w wielu sytuacjach klinicznych związanych z narządem słuchu. Badanie bywa rozważane m.in. przy podejrzeniu wysięku w uchu środkowym, uczuciu pełności w uchu, pogorszeniu słyszenia czy nawracających infekcjach uszu. Może być również wykorzystywane do oceny drożności trąbki słuchowej oraz monitorowania efektów leczenia otologicznego.

W niektórych przypadkach tympanometria stanowi uzupełnienie diagnostyki u osób zgłaszających szumy uszne lub trudności w wyrównywaniu ciśnienia w uszach, np. podczas infekcji górnych dróg oddechowych czy zmian ciśnienia atmosferycznego. Zakres wskazań każdorazowo zależy od obrazu klinicznego oraz decyzji lekarza prowadzącego.

Badanie może być także wykorzystywane kontrolnie po wybranych procedurach laryngologicznych dotyczących ucha środkowego, gdy konieczna jest ocena jego wentylacji i ruchomości błony bębenkowej. Jeśli występują niepokojące objawy, takie jak np. szumy uszne w Świnoujściu, warto skonsultować się ze specjalistą.

Znaczenie tympanometrii w diagnostyce

Tympanometria odgrywa ważną rolę w ocenie funkcjonowania ucha środkowego. Pozwala w sposób obiektywny ocenić ruchomość błony bębenkowej oraz pośrednio warunki panujące w jamie bębenkowej. Uzyskane wyniki mogą wspierać proces diagnostyczny, jednak zwykle nie stanowią samodzielnej podstawy rozpoznania.

Interpretacja tympanogramu powinna być zawsze dokonywana w odniesieniu do objawów pacjenta, badania przedmiotowego oraz — w razie potrzeby — dodatkowych testów słuchu. Takie kompleksowe podejście umożliwia właściwe zaplanowanie dalszego postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego.

Regularna kontrola słuchu, w tym wykonywanie badań takich jak tympanometria, bywa elementem opieki profilaktycznej u osób z grup ryzyka. Decyzję o wykonaniu badania oraz częstotliwości kontroli podejmuje każdorazowo lekarz na podstawie indywidualnej sytuacji pacjenta.